İş Hukuku Nedir?
İş hukuku, işçi ile işveren arasındaki iş ilişkisinden doğan hak ve yükümlülükleri düzenleyen hukuk dalıdır. 4857 sayılı İş Kanunu, iş hukukunun temel yasal kaynağını oluşturmakta olup; çalışma koşulları, ücret, çalışma süreleri, izin hakları, iş güvencesi ve fesih süreçlerini kapsamlı bir şekilde düzenlemektedir. İş hukuku, işçinin korunması ilkesine dayanır ve işçi lehine yorum kuralı bu alanın temel prensiplerinden biridir.
Sivas İş Mahkemesi bünyesinde görülen davalarda müvekkillerimize kapsamlı hukuki destek sağlamaktayız. Hem işçi hem de işveren tarafında hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmetleri sunulmaktadır.
Kıdem Tazminatı
Kıdem tazminatı, en az bir yıl süreyle aynı işverenin işyerinde çalışan işçinin, iş sözleşmesinin belirli koşullar altında sona ermesi halinde hak ettiği tazminattır. Her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret tutarında hesaplanır. Kıdem tazminatına hak kazanılan başlıca durumlar şunlardır:
- İşveren tarafından haklı neden olmaksızın fesih
- İşçinin haklı nedenle iş sözleşmesini feshi (İş Kanunu m. 24)
- Askerlik hizmeti nedeniyle işten ayrılma
- Emeklilik, yaşlılık aylığı veya toptan ödeme almak amacıyla işten ayrılma
- Kadın işçinin evlenme tarihinden itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması
- İşçinin ölümü halinde mirasçılara ödenmesi
Kıdem tazminatı hesaplamasında işçinin son brüt ücreti esas alınır ve ücrete ek olarak düzenli yapılan ödemeler (yemek, yol, ikramiye vb.) de hesaplamaya dahil edilir. Kıdem tazminatı tavanı ise her yıl güncellenmektedir.
İhbar Tazminatı
Belirsiz süreli iş sözleşmelerinde, sözleşmeyi feshetmek isteyen tarafın karşı tarafa bildirimde bulunması gerekmektedir. Bildirim süreleri, işçinin kıdemine göre değişmektedir:
- 6 aya kadar çalışma: 2 hafta bildirim süresi
- 6 ay - 1,5 yıl arası: 4 hafta bildirim süresi
- 1,5 yıl - 3 yıl arası: 6 hafta bildirim süresi
- 3 yıldan fazla: 8 hafta bildirim süresi
Bu sürelere uymaksızın yapılan fesihlerde, süreye ilişkin ücret tutarında ihbar tazminatı ödenmesi gerekmektedir. İhbar tazminatı hem işçi hem de işveren tarafından talep edilebilir.
Haksız Fesih ve İşe İade Davası
İş güvencesi kapsamında olan işçilerin (en az altı aylık kıdeme sahip ve en az 30 işçi çalıştıran işyerlerinde görev yapan), geçerli bir neden olmaksızın işten çıkarılmaları halinde işe iade davası açma hakları bulunmaktadır. İşe iade davası, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurularak süreç başlatılmalıdır.
Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamaması halinde, arabuluculuk son tutanağının düzenlenmesinden itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Mahkemece feshin geçersizliğine ve işçinin işe iadesine karar verilmesi halinde, işveren işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşe başlatmama halinde 4-8 aylık ücret tutarında tazminat ve boşta geçen süre için en fazla 4 aylık ücret ödenmesi gerekir.
İş Kazası ve Meslek Hastalığı
İş kazası, işyerinde veya işin yürütülmesi nedeniyle meydana gelen, işçiyi bedenen veya ruhen engelli hale getiren olaydır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında iş kazası ve meslek hastalığı durumlarında işçinin hakları güvence altına alınmıştır.
İş kazası geçiren işçi veya vefat halinde hak sahipleri, işverenden maddi ve manevi tazminat talep edebilir. Ayrıca SGK tarafından geçici veya sürekli iş göremezlik ödeneği, iş kazası sonucu vefat halinde ise hak sahiplerine gelir bağlanması söz konusudur. İşverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmemesi, tazminat sorumluluğunu artırmaktadır.
Arabuluculuk Zorunluluğu
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile iş hukuku uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabuluculuğa başvuru zorunlu hale getirilmiştir. Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti ve işe iade talepleri gibi konularda arabuluculuk dava şartıdır. Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamaması halinde mahkemeye başvurulabilir.
Toplu İş Hukuku
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu kapsamında, işçilerin sendika kurma ve sendikaya üye olma hakları güvence altındadır. Toplu iş sözleşmesi, sendika ile işveren veya işveren sendikası arasında yapılan ve iş koşullarını düzenleyen sözleşmedir. Sendikal faaliyetler nedeniyle işten çıkarma, sendikal tazminat gerektiren hukuka aykırı bir durumdur.
İş Hukuku Alanında Sunduğumuz Hizmetler
- Kıdem ve ihbar tazminatı davaları
- İşe iade davaları
- Fazla mesai, yıllık izin ücreti ve ücret alacağı davaları
- İş kazası ve meslek hastalığı tazminat davaları
- Hizmet tespit davaları (sigortasız çalışma)
- Mobbing (iş yerinde psikolojik taciz) davaları
- İş sözleşmesi hazırlanması ve incelenmesi
- Zorunlu arabuluculuk süreçlerinde temsil
- Toplu iş sözleşmesi danışmanlığı
- İşveren danışmanlığı ve iş hukuku uyum çalışmaları
İş hukuku alanında işçi ve işveren taraflarına eşit mesafede, hukuka uygun çözümler sunmaktayız. Sivas ve çevre illerde iş hukuku uyuşmazlıklarında profesyonel hukuki destek almak için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.